***

І вось – праз слоту, боль, бяду

                                                    – мне ў сэрцы суцяшэньне ёсьць

Я незваротны, я іду,

                                   на ўсіх гасьцінцах – толькі госьць…

З Рыгора Наракацы

Аднойчы Францішак патрапіў па той бок пэўнасьці, у халодную пустату сьвету. Пра гэта ён не асабліва любіў прыгадваць.

…..

Тваіх валос цёмныя вадаспады

Патраплялі на вусны, танчылі, спакушалі

Апляталі цела, раўнавалі пяшчотна

Да незнаёмых веяў і да дзёрзкіх мужчынаў

Заміналі нам цалавацца

…..

Францішак так і ня змог стварыць анічога велічнага. Яму здавалася недаравальнай наіўнасьцю, нават злачынствам, спыняцца і супадаць з формай, у той час як трэба ісьці наперад і сьведчыць.

Куды наперад? І пра што сьведчыць?

…..

Рыбкі былі жоўтыя, аранжавыя, шэра зялёныя. Яны амаль нерухома трымаліся каля шкла і здаваліся чыёйсьці прыдумкай, двумернай карцінкай, сярод штучных водарасьцяў і галькі, ракавак, каменчыкаў, бурбалак кіслароду, што вырываліся зь нябачных трубак…

Яна была зь сяброўкай, уварвалася ў кавярню як быццам у свой пакойчык і адразу запоўніла сабой прастору, усьмешкай, гэстамі, шалікам, што адразу ўзьнёсься ў паветра як сьцяг і Францішак раптам зразумеў што ўжо недзе бачыў гэтую дзяўчыну, больш за тое, што ён яе ведае, ведае  яе рухі, ведае яе пах, яе вусны…

-- Дамініка?!

-- Гэта неверагодная прыемнасьць, -- у цябе закахацца, сказаў Францішак. – Я чакаў гэтага тысячагодзьдзямі. Гэтага лёгкага дрыжаньня рук, жаданьня быць побач, салодкай мэлянхоліі ўвечары й нематываванага шчасьця зранку, адчуваньне палёта, лёгкасьці…

-- Божа, сказаў Францішак, -- дайсьці да паловы, напісаць столькі тэкстаў пра гэта, каб зразумець што ў рэальнасьці гэта здарылася са мной усяго толькі  другі раз…

-- Гэта так цудоўна, што ня можа і ня мусіць быць цяжарам, чагосьці патрабаваць, вымагаць, штосьці абяцаць альбо чымсьці валодаць.. Гэта мусіць дарыць Табе чыстую радасьць, -- сказаў Францішак.

-- Два супчыкі, калі ласка, -- сказала яна.

кашмар :)

Углядаючыся ў югэн прамінулага часу

Варушылі вуснамі, спляталі рукі, маўчалі

Пакуль не патрапілі на самы скрай часу

Дзе ўсё, што мелася быць, – адбылося

Сонца сьвяціла,  вецер заставаўся ветрам

Быў красавік, – дзёрзкі, злы і халодны

Дрэвы стаялі, як быццам сьнілі кагосьці

І толькі яны, – сыходзілі, адплывалі, зьнікалі

За смугой года, таялі альбо танулі

У прамінулым, – што – так блізка – было

На выспах шчасьця, там, сярод акіяну

Засталіся: яго нататнікі, яе сны, каляндар

Два шалікі, зялёная лямпа, яе завушніцы

Шклянка гарбаты, узьлёт веяў, самота ў Cafe

І боль у сьпіне, крыху вышэй за сэрца

Лі Бо

П’яны і далёкі, ён блукае па небу

Кідае маланкі, гуляе з аблокамі, запальвае ліхтары

Мудрасьці. Слухае галасы рыб

Сьпявае, танчыць, разьвінвае

Восені косы

П’яны і самотны, чакае сардэчнага сябра

Так, мусіць вярнуцца

Сюды, на неба, ня так проста дайсьці

Сьцежак амаль ня бачна

Прайшло столькі стагодьдзяў

П’яны і сьветлы, ён прыходзіць у сны

Да забытых паэтаў, прамінулага часу

Штосьці абяцае, чамусьці вучыць, – ня бойся

Заплюшчы вочы, ідзі на дно

Гэты боль – асалода

Гэты боль – асалода

…..

Калісьці Францішак распавёў яму дзіўную гісторыю.

Пра штурм крэпасьці, за сьценамі якой невядомыя абаронцы. Штурм доўжыцца многа месяцаў, можа нават гады.  Калі тыя, хто штурмавалі, нарэшце ўваходзяць на сьцены, яны з жахам бачаць саміх сябе, -- забітых, раскіданых паўсюль у дзіўных позах, з агідай і зьдзіўленьнем на тварах.

І тут раптам разумеюць, што яны зусім ня тыя, за каго сябе прымалі, кім сябе лічылі. Што сапраўдныя героі – яны – загінулі.

І тады яны даюць загад зьнішчыць усе люстэркі ў Каралеўстве.

……

Сьмерць – сяброўка, забытая казка

Пакідае мяне назаўсёды

Пакідае мяне на самоце

Несьмяротнасьці – нібы ў пустэчы

Ў незваротнасьці руху паветра

У якім распускаюцца кветкі

Крохкай вечнасьці, п’янай ад болю

…..

Людзі так апантана імкнуцца стаць кімсьці, -  прашаптаў Алівэйра. І некаторым гэта нават удаецца.

Таму я так люблю ластавак, - сказала Мага.

Восень у Парыжы:

Вецер гартае старонкі сноў

Сена цячэ праз пальцы ў нябыт

Такая спакуса

Падыйсьці да самага скраю

Левага берага

Дзе жоўтыя дзьмухаўцы

Вечар

Залатое шчасьце

 Лі Бо

За келіхам віна самотны сяджу сярод кветак

Анікога навокал, - адзін толькі сьветлы месяц

Таму, узьнімаючы келіх, ветла яго прашу 

Вярнуць мне мой цень, -  нас тады будзе трое

На жаль ад віна месяц не п’янее

А цені маюць звычку праліваць яго на падлогу…

Я сьпяваю, месяц мне дорыць рэха

Я танчу, - цень поруч са мною

Яны, - пакуль я іх помніў, - былі неблагімі сябрамі!

І толькі калі  ўпіўся, - мы разышліся...

Вера ды спадзяваньні, - дзе мейсца ім у гэтым сьвеце?

Сьцежка мая згубілася, самотная, сярод зорак…

З накідаў да апошняй, CXVII Песьні Эзры Паўнда:

…

Я хацеў напісаць Рай

Ня руш

     Дай ветру сказаць

             Гэта рай

Няхай Богі даруюць тое, што я

                                     зрабіў

І тыя, каго кахаю, паспрабуюць мне

                                     дараваць

.....

Чжуан-Цзы – ня аўтар і нават ня твор у нашым разуменьні. Хаця персанаж Чжуан-Чжоў і прысутнічае ў тэксьце, ён нават не спрабуе граць ролю аўтара альбо настаўніка, пагаджаючыся на амплуа невыпадковага прывіда… Можна было б назваць Чжуан-Цзы кнігай, але для эўрапейскай сьвядомасьці існуе разрыў між Кнігай зь вялікай літары, кнігай сакральнай, -- і проста кнігай. Чжуан-Цзы ані адно, ані другое.

Чжуан-Цзы – гэта канон, збор тэкстаў пэўнага кшталту, аўтарства якіх альбо невядомае, альбо неістотнае. Можна было б сказаць, што сапраўдны аўтар гэтага канону – дыскурс, само даоскае мысьленьне, якое выбрала сабе пэўнае мейсца і пэўны тып трансляцыі. Але ў самім панятку дыскурсу закладзена ідэя пэўнай упарадкаванасьці, пэўных (хаця й няяўных) правілаў, а Чжуан-Цзы бясконца далёкі менавіта ад ўпарадкаванасьці, ад сістэмы, нават ад вучэньня (хаця б і даоскага). Ён вельмі рана атрымаў характарыстыку шалёных прамаўленьняў, звар’яцелых словаў, -- якія пачынаюцца нідзе і сканчаюцца нічым, але пры гэтым здатныя пацэліць проста ў сярэдзіну. Гэтая характарыстыка стала амаль кананічнай, і прывяла да таго, што звар’яцелы канон Чжуан-Цзы стаў  чымсьці накшталт “даасізма для паэтаў”, у дапаўненьні (а можа і ў супрацьпастаўленасьці) з Дао-Дэ-Цзын, якая лягла ў аснову эзатэрычных (але пры гэтым сістэматычных, упарадкаваных) практыкаў даоскага самадасканаленьня.